فصل زمستان با تمام زیبایی هایش، چالش های بزرگی را برای رانندگان به همراه دارد. بارش برف ناگهانی می تواند جاده ها را به پیست های لغزنده و خطرناک تبدیل کند. در این شرایط، داشتن تجهیزات زمستانی مانند زنجیر چرخ الزامی است، اما گاهی اوقات رانندگان به دلایل مختلفی مانند فراموشی یا تغییر ناگهانی آب و هوا، فاقد این تجهیزات هستند.
در چنین موقعیت هایی، دانستن تکنیک های رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ می تواند مرز بین ایمنی و حادثه باشد. این مقاله به شما کمک می کند تا با اصول حرفه ای کنترل خودرو در شرایط سخت آشنا شوید و در صورت مواجهه با برف سنگین، بهترین تصمیم را بگیرید.
چالش های اصلی رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ و خطرات آن
رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ یکی از پرخطرترین کارهایی است که یک راننده می تواند انجام دهد و نیازمند تمرکز بسیار بالا است. زمانی که سطح جاده با برف یا یخ پوشیده می شود، اصطکاک میان لاستیک و سطح آسفالت به شدت کاهش می یابد. این کاهش اصطکاک باعث می شود که مسافت ترمزگیری چندین برابر افزایش یابد و فرمان پذیری خودرو مختل شود.
در چنین شرایطی، کوچک ترین اشتباه در گاز دادن یا ترمز کردن می تواند منجر به انحراف خودرو از مسیر اصلی شود. اگر در جاده های اطراف میانه یا مسیرهای کوهستانی هستید و تجهیزات کافی ندارید، توصیه می شود قبل از هر اقدامی با تیم های حرفه ای مشورت کنید. مجموعه امداد خودرو میانه با تجربه ای طولانی در امدادرسانی جاده ای، توصیه می کند که در صورت شدت بارش برف، تا حد امکان از ادامه مسیر خودداری کنید و در محلی امن توقف نمایید. عدم وجود زنجیر چرخ باعث می شود که خودرو در سربالایی ها قدرت حرکت نداشته باشد و در سرازیری ها نیز مانند یک جسم لغزنده عمل کند که کنترل آن تقریبا غیر ممکن است.
خطر دیگری که در این شرایط وجود دارد، پدیده “بکسوات” است. چرخیدن درجا لاستیک ها نه تنها کمکی به حرکت نمی کند، بلکه باعث صیقلی شدن سطح برف زیر تایر شده و حرکت مجدد را دشوارتر می کند. همچنین احتمال برخورد با سایر خودروها یا گاردریل های جاده به دلیل عدم تعادل بسیار بالا می رود.

تکنیک های کلیدی کنترل خودرو هنگام رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ
برای اینکه بتوانید در شرایط اضطراری خودرو را هدایت کنید، باید تکنیک های خاصی را به کار بگیرید. رانندگی در این وضعیت تفاوت بنیادینی با رانندگی در هوای خشک یا بارانی دارد. تمام حرکات راننده باید آهسته، پیوسته و با فکر قبلی انجام شود. هرگونه حرکت ناگهانی دشمن اصلی شما در جاده های برفی است.
شاید نیاز داشته باشید: امداد خودرو بستان آباد
مدیریت سرعت و دنده ها در زمان رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ
اساسی ترین قانون برای رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ، کاهش سرعت و استفاده از دنده های سنگین است. هرگز نباید با سرعت معمول در جاده برفی حرکت کنید. سرعت شما باید به حدی باشد که بتوانید در هر لحظه خودرو را متوقف کنید. استفاده از دنده سنگین (دنده یک یا دو) باعث می شود که نیروی موتور به صورت کنترل شده تری به چرخ ها منتقل شود و از هرزگردی جلوگیری کند.
در خودروهای دنده اتوماتیک، باید گیربکس را در حالت دستی (Manual) یا حالت زمستانی (Snow Mode) قرار دهید. این کار مانع از تعویض دنده های سریع و افزایش دور موتور می شود. گاز دادن باید بسیار ملایم باشد؛ تصور کنید یک تخم مرغ زیر پدال گاز قرار دارد و شما نباید آن را بشکنید. افزایش ناگهانی دور موتور باعث از دست رفتن چسبندگی تایرها خواهد شد.
شاید نیاز داشته باشید: امداد خودرو سرچم اردبیل
اصول ترمز گرفتن صحیح حین رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ
ترمز گرفتن یکی از چالش برانگیزترین بخش های رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ است. اگر خودروی شما مجهز به سیستم ABS است، پدال ترمز را محکم نگه دارید و اجازه دهید سیستم ضد قفل کار خود را انجام دهد. لرزش پدال در این حالت طبیعی است. اما اگر خودروی قدیمی دارید و فاقد ABS است، باید از روش “پمپی” استفاده کنید؛ یعنی پدال ترمز را به آرامی فشار دهید و رها کنید تا چرخ ها قفل نشوند.
فاصله طولی با خودروی جلویی در شرایط برفی باید حداقل سه تا چهار برابر حالت عادی باشد. این فاصله به شما زمان کافی می دهد تا در صورت ترمز ناگهانی خودروی جلویی، واکنش نشان دهید. فراموش نکنید که در سرازیری ها هرگز نباید ترمز شدید بگیرید، بلکه باید اجازه دهید موتور خودرو با دنده سنگین سرعت را کنترل کند.
نحوه فرمان دادن به خودرو در شرایط رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ
فرمان دادن هنگام رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ باید بسیار نرم و دقیق باشد. اگر احساس کردید خودرو در حال لیز خوردن است (Oversteer یا Understeer)، هرگز فرمان را به سمت مخالف با شدت نچرخانید. اگر عقب خودرو به سمت چپ لیز خورد، فرمان را به آرامی به همان سمت (چپ) بچرخانید تا تعادل برقرار شود. نگاه شما باید همیشه به مسیری باشد که می خواهید بروید، نه به مانعی که از آن می ترسید.
اگر در جاده های منطقه آذربایجان و مسیرهای سردسیر دچار مشکل شدید و کنترل خودرو از دست رفت، خونسردی خود را حفظ کنید. در برخی مسیرها مانند محور دوزدوزان، شرایط جوی می تواند بسیار متغیر باشد. در این مواقع اگر نیاز به کمک فنی داشتید، می توانید از خدمات امداد خودرو دوزدوزان استفاده کنید تا با تجهیزات مناسب به یاری شما بیایند.

اقدامات ضروری پیش از رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. اگر مجبور به سفر در هوای برفی هستید و زنجیر چرخ ندارید، باید سایر بخش های خودرو را به دقت بررسی کنید. سلامت بخاری، برف پاک کن ها و سیستم روشنایی خودرو حیاتی است. مطمئن شوید که مخزن شیشه شوی با مایع ضد یخ پر شده است تا دید شما در اثر پاشش گل و لای مسدود نشود.
بررسی وضعیت لاستیک ها برای ایمنی در رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ
کیفیت لاستیک ها نقش تعیین کننده ای در رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ ایفا می کند. لاستیک های فرسوده یا صاف، هیچ شانسی برای اصطکاک با برف ندارند. عمق آج لاستیک باید حداقل ۴ میلی متر باشد. اگر از لاستیک های چهار فصل یا زمستانی استفاده می کنید، شانس بیشتری برای کنترل خودرو خواهید داشت. تنظیم باد لاستیک ها نیز مهم است؛ در برخی شرایط کاهش اندک فشار باد تایر(حدود ۲ تا ۳ PSI) می تواند سطح تماس را افزایش دهد، اما این کار باید با احتیاط انجام شود. در جدول زیر مقایسه ای بین عملکرد انواع لاستیک در برف را مشاهده می کنید:
نوع لاستیک | عملکرد در برف | مسافت ترمزگیری | نیاز به زنجیر چرخ |
لاستیک تابستانی | بسیار ضعیف | بسیار طولانی | الزامی |
| لاستیک چهار فصل | متوسط | متوسط | توصیه می شود |
| لاستیک زمستانی (Yakh shekan) | خوب | کوتاه | در برف سنگین لازم است |
تفاوت عملکرد خودروهای دیفرانسیل جلو و عقب در رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ
رفتار خودروهای مختلف در برف متفاوت است. خودروهای دیفرانسیل جلو (FWD) معمولا در برف عملکرد بهتری نسبت به دیفرانسیل عقب (RWD) دارند، زیرا وزن موتور روی چرخ های محرک قرار دارد و اصطکاک بیشتری ایجاد می کند. در خودروهای دیفرانسیل عقب، احتمال سر خوردن قسمت انتهایی خودرو (Fish-tailing) بسیار زیاد است.
در خودروهای دو دیفرانسیل (AWD/4WD)، نیروی موتور به هر چهار چرخ منتقل می شود که پایداری بهتری ایجاد می کند. اما توجه داشته باشید که سیستم چهار چرخ محرک تنها به حرکت رو به جلو کمک می کند و تاثیری در کاهش مسافت ترمزگیری ندارد. بنابراین حتی با داشتن خودروی شاسی بلند دو دیفرانسیل، اصول احتیاط در رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ را نباید نادیده بگیرید. برای مطالعه بیشتر درباره فیزیک حرکت خودروها در سطوح لغزنده می توانید به منابع معتبر بین المللی مانند وب سایت AAA مراجعه کنید که نکات دقیقی را مطرح کرده است.
- نکات مهم برای رانندگان:
- باک بنزین را همیشه پر نگه دارید.
- یک پتو و مقداری غذای خشک همراه داشته باشید.
- از مسیرهای اصلی تردد کنید و وارد جاده های فرعی نشوید.
- شارژر موبایل و چراغ قوه را فراموش نکنید.
- در صورت توقف طولانی، اگزوز خودرو را چک کنید تا با برف مسدود نشده باشد (خطر گاز گرفتگی).

اگر هنگام رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ گیر کردیم چه کنیم؟
گیر کردن در برف کابوس هر راننده ای است. اگر خودرو حرکت نمی کند، پدال گاز را تا انتها فشار ندهید. این کار فقط باعث فرو رفتن بیشتر چرخ ها می شود. ابتدا فرمان را صاف کنید. سپس سعی کنید با تکنیک “الاکلنگی” (عقب و جلو کردن خودرو با دنده ۱ و دنده عقب) فضایی برای حرکت ایجاد کنید.
روش های بیرون آوردن خودرو هنگام رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ
یکی از تکنیک های موثر برای نجات از گیرکردن حین رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ، استفاده از زیرپایی های خودرو است. کفی های ماشین را زیر چرخ های محرک (جلو یا عقب بسته به نوع ماشین) قرار دهید تا اصطکاک ایجاد شود. همچنین می توانید از شن، ماسه یا نمک که معمولا در کیسه های کنار جاده قرار دارد استفاده کنید.
اگر سرنشین دیگری همراه شماست، از او بخواهید خودرو را هل دهد، اما مراقب باشید که جلوی خودرو نایستد. برند امداد خودرو کرمانشاه همواره تاکید دارد که در صورت عدم موفقیت در خروج از برف، به جای فشار آوردن به موتور و گیربکس که می تواند خسارات میلیونی به بار آورد، با نیروهای امدادی تماس بگیرید. حفظ خونسردی در این لحظات کلید اصلی حل مشکل است.
شاید نیاز داشته باشید: امداد خودرو اهواز
نکات ایمنی رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ و سخن پایانی
در نهایت باید گفت که رانندگی در برف بدون زنجیر چرخ تنها باید در شرایط اضطراری و فواصل کوتاه انجام شود. هیچ مهارتی جایگزین تجهیزات ایمنی استاندارد نمی شود. رعایت سرعت مطمئنه، حفظ فاصله طولی، پرهیز از ترمزهای ناگهانی و استفاده از دنده سنگین، چهار اصل طلایی برای عبور از جاده های برفی هستند.
ایمنی شما و سرنشینان خودرو اولویت اول است. اگر احساس می کنید قادر به کنترل خودرو نیستید، در اولین پارکینگ یا فضای امن توقف کنید و منتظر بهبود شرایط یا رسیدن کمک باشید. امداد خودرو میانه با پوشش شبانه روزی در منطقه، آماده است تا در سخت ترین شرایط جوی نیز در کنار شما باشد و سفری ایمن را برایتان رقم بزند. امیدواریم با رعایت این نکات، زمستانی بی خطر و خاطره انگیز را تجربه کنید.

